Kaya + Partners

Hesaplama aracı

Emsal Hesaplama (TAKS / KAKS)

Arsa alanını, TAKS ve emsal değerini girin; taban alanını, emsale esas inşaat alanını, kat başına alanı ve emsal harici alanlarla toplamı hesaplayın.

Parsel ve imar bilgileri

  • Yola ya da kamu alanına terk edilecek kısım. Hesap net imar parseli üzerinden yapılır (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.5/5); tapudaki alan zaten net ise boş bırakın.
  • Planda emsal verilmemişse boş bırakıp kat adedini girin; katlar alanı TAKS × kat adedi ile bulunur (m.21/4).
  • Kat adedi boşsa Hmax ÷ kat yüksekliği ile bulunur. 3,00 m tipik bir değerdir; yönetmelik konut bölgesinde en fazla 3,60 m öngörür (m.28/1).
  • Emsal harici alanların emsale esas alana oranı. Yönetmelikteki üst sınır %30'dur (m.5/8).
Parsel ve kütle şeması
PlanKesit
  • Net parsel · 600 m²
  • Taban alanı · 180 m²
  • Emsale esas kat

Sonuç

Emsale esas inşaat alanı900 m²
Net imar parseli600 m²
Azami taban alanı180 m²
Kat adedi5
Kat başına ortalama alan180 m²
Emsal harici alan (%30)270 m²
Yaklaşık toplam inşaat alanı≈ 1.170 m²

Toplam, seçilen emsal harici oranla bulunur. Bodrum katlarda yapılan zorunlu otoparkın 2 katı, sığınak, asansör boşluğu ve merdivenler gibi kalemler %30 sınırına dahil değildir (m.5/8); gerçek yapı inşaat alanı bundan fazla olabilir.

Parseliniz için bizimle iletişime geçin — ilk görüşme ücretsiz

Hesabın dayandığı varsayımlar

  • Hesap net imar parseli üzerinden yapılır (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.5/5); terk girilmezse brüt alan net kabul edilir.
  • Kat adedi zemin üstü katları ifade eder. Kullanılabilir bodrum katlar da katlar alanına, yani emsale dahildir (m.21/1).
  • Kat adedi boş bırakılıp Hmax girilirse kat adedi Hmax ÷ kat yüksekliği ile aşağı yuvarlanarak bulunur.
  • Emsal harici oran varsayılan olarak yönetmelikteki %30 üst sınırıdır; bunun ne kadarının kullanılabileceği projeye bağlıdır.
  • Çekme mesafeleri hesaba katılmaz. Planda belirlenmemişse TAKS'a ve bahçe mesafelerine göre bulunan taban alanlarından küçük olanı uygulanır (m.20/3).

Emsal hesabında en sık yapılan üç hata

Arsanın yapılaşma potansiyelini yanlış okumak, alım kararından mimari projeye kadar her adımı etkiler.

  • Brüt parsel üzerinden hesaplamak

    Taban alanı ve emsal hesabı net imar parseli üzerinden yapılır (m.5/5). Yola ya da kamu alanına terk edilecek kısım düşülmeden yapılan hesap, inşaat alanını olduğundan büyük gösterir.

  • Emsal harici alanları sınırsız sanmak

    Balkon, merdiven, otopark gibi emsale girmeyen alanlar vardır; ancak bunların toplamı emsale esas alanın %30'unu aşamaz (m.5/8). Bodrumdaki zorunlu otopark, sığınak ve asansör boşlukları gibi bazı kalemler bu sınırın dışında tutulur.

  • Çekme mesafelerini unutmak

    TAKS bir üst sınırdır. Planda aksi belirtilmemişse ön bahçe en az 5 m, yan ve arka bahçe en az 3 m bırakılır (m.23); taban alanı bu mesafelere göre bulunan alanla TAKS'tan küçük olanıdır (m.20/3). Dar parsellerde belirleyici çoğu zaman çekme mesafesidir.

NET PARSEL = BRÜT PARSEL − TERK

TABAN ALANI = NET PARSEL × TAKS

EMSALE ESAS ALAN = NET PARSEL × KAKS (EMSAL YOKSA: TAKS × KAT ADEDİ)

YAKLAŞIK TOPLAM = EMSALE ESAS ALAN × (1 + EMSAL HARİCİ ORAN ≤ %30)

1.000 m² parselde emsale göre inşaat alanı

Emsal (KAKS)Emsale esas alan%30 emsal harici ile
0,5500 650
11.000 1.300
1,51.500 1.950
22.000 2.600
2,52.500 3.250
33.000 3.900

Tablo 1.000 m² net imar parseli için aracın kendi hesabından üretilmiştir. Son sütun, %30 sınırına tabi emsal harici alanların tamamı kullanıldığındaki toplamdır; sınırın dışında kalan kalemler (bodrumdaki zorunlu otopark, sığınak vb.) buna eklenebilir.

Emsal nedir, emsal 1.5 ne demek?

Emsal, yani kat alanı katsayısı (KAKS), Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde yapının inşa edilen tüm kat alanlarının toplamının imar parseli alanına oranı olarak tanımlanır (m.4). Emsal 1.5, net parsel alanının 1,5 katı kadar emsale esas inşaat alanı demektir: 1.000 m² net parselde 1.500 m². TAKS 0,30 ise taban alanı 300 m² olur; bu alan tam taban oturumuyla 5 kata karşılık gelir. Emsal harici alanlar bu 1.500 m²'nin üzerine eklenir.

TAKS ve KAKS nedir, farkı ne?

TAKS (taban alanı kat sayısı), yapının zemindeki izdüşümünün, yani taban alanının parsel alanına oranıdır; KAKS ise tüm katların toplamının parsel alanına oranıdır. TAKS binanın ne kadar yere oturacağını, KAKS toplamda ne kadar büyüyebileceğini belirler. Ayrık veya blok nizamda plan açıkça belirtmedikçe TAKS %40'ı geçemez (m.5/6). Planda emsal verilmemişse katlar alanı TAKS ile kat adedinin çarpımıyla bulunur (m.21/4).

Arsaya kaç m² inşaat yapılır?

Önce net imar parseli bulunur: brüt alandan yola ve kamu alanına terk edilecek kısım düşülür, çünkü taban alanı ve emsal hesabı net parsel üzerinden yapılır (m.5/5). Net parsel × KAKS, emsale esas toplam alanı verir. Buna emsal harici alanlar eklenir; bunların toplamı emsale esas alanın %30'unu aşamaz (m.5/8). Örneğin 800 m² net parsel ve emsal 1,25 için emsale esas alan 1.000 m²'dir; %30 emsal harici alanla yaklaşık 1.300 m²'ye çıkar. Kat adedi, Hmax ve çekme mesafeleri bu alanın parsele nasıl yerleşeceğini belirler.

Emsal dışı alanlar nelerdir?

Yönetmeliğin 22. maddesi katlar alanına dahil edilmeyen kullanımları sayar. Başlıcaları: otopark alanları, bina için gerekli asgari sığınak, atrium ve galeri boşlukları, ortak alan niteliğindeki mescit, ticari amaç içermeyen çocuk oyun alanları, ısıtma-soğutma ve tesisat alanları, bağımsız bölüm net alanının %20'sini geçmemek kaydıyla açık çıkma şartlarını taşıyan balkonlar ile açık veya kapalı merdiven evi ve zorunlu kapıcı dairelerinin 70 m²'si. Bu alanların toplamı emsale esas alanın %30'unu aşamaz; ancak bodrum katlarda yapılan zorunlu otoparkın 2 katı ile sığınak, asansör boşluğu ve merdivenlerin asgari alanları bu sınıra dahil edilmeden emsal dışı tutulur (m.5/8).

Brüt m², net m² ve satılabilir alan farkı nedir?

Parselde brüt alan tapudaki toplam alandır; net imar parseli ise terkler düşüldükten sonra kalan ve emsal hesabına esas olan alandır. Daire için yönetmelik üç ölçü tanımlar (m.4): net alan duvarlar arasında kalan temiz alandır; brüt alan bağımsız bölümün dış konturlarının çevrelediği alandır; genel brüt alan buna eklentiler ve ortak alanlardan düşen pay eklenerek bulunur. Satılabilir alan yönetmelikte tanımlı değildir; pazarlamada çoğunlukla genel brüt alan kastedilir. Emsal harici alanlar ayrı bağımsız bölüme dönüştürülemez (m.21/3); bu yüzden emsale esas alan ile satışa konu daire alanları aynı sayı değildir.

Çekme mesafeleri ve plan notları hesabı değiştirir mi?

Evet. TAKS bir üst sınırdır; planda aksi belirtilmemişse ön bahçe en az 5 m, yan ve arka bahçeler en az 3 m bırakılır (m.23) ve uygulanacak taban alanı TAKS'a ve bu bahçe mesafelerine göre bulunan alanlardan küçük olanıdır (m.20/3). Dar ya da köşe parsellerde belirleyici çoğu zaman çekme mesafesidir. Yönetmeliğin birçok hükmü ancak planda aksine bir hüküm yoksa uygulanır; bu yüzden hesaba başlamadan önce belediyeden imar durumu belgesini alıp plan notlarını okumak gerekir.

Bu araç ön fizibilite içindir, imar durumu belgesinin yerini tutmaz. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin birçok hükmü ancak uygulama imar planında aksine bir hüküm yoksa uygulanır; bu yüzden parselinize ait plan notları ve belediyeden alınan imar durumu belgesi her zaman önceliklidir. İlgili idarenin kendi imar yönetmeliği ek koşullar getirebilir. Kesin alan hesabı mimari projede yapılır.

Araçlar

Parselinizin potansiyelini birlikte okuyalım

Emsali hesapladınız; sıradaki adım bu alanı iyi bir mimariye dönüştürmek. Mimari tasarım sürecinde imar durumunu ve plan notlarını birlikte okuyor, parselinize uygun kütle ve plan kurgusunu geliştiriyoruz. İlk görüşme ücretsiz.

Bizimle iletişime geçin